Tartılı Dolum Makinası; boya, deterjan, yağ, gıda ve uygun kimyasal ürünleri kova, bidon, teneke ve benzeri ambalajlara hedef gram veya kilogram değerinde doldurur.
Tartılı Dolum Makinası
Tartılı Dolum Makinası, sıvı ve yarı akışkan ürünleri hacim yerine gerçek ağırlıklarını ölçerek kova, bidon, teneke, galon ve uygun büyük ambalajlara dolduran load cell kontrollü bir makinadır. Ambalajın ağırlığı dolum boyunca tartım platformunda izlenir; hedef gram veya kilogram değerine ulaşıldığında ürün akışı otomatik olarak durur.
Bu dolum biçimi boya, deterjan, yağ, gıda ve kimyasal ürünlerde özellikle yüksek gramajlı ambalajlar için kullanılır. Ürün hacmi sıcaklık veya yoğunluk değişimiyle farklılaşsa bile ticari dolum hedefi kilogram üzerinden takip edilebilir.
Makina tek taraflı veya çift taraflı hazırlanabilir. Tek tartım noktalı yapıda ambalajlar sırayla doldurulur. Çift taraflı yapıda iki ayrı dolum noktası, üretim düzenine göre birlikte veya dönüşümlü çalışabilir. Dolumdan sonra kapak kapatma, etiketleme ve kodlama bölümleri aynı akışa eklenebilir.
Load Cell ile Dolum Nasıl Yapılır?
Boş ambalaj tartım platformuna alınır. Ambalajın kendi ağırlığı dara olarak sıfırlanır veya önceden tanımlanmış dara değeri kullanılır. Böylece ekranda yalnızca ambalaja giren ürünün net ağırlığı izlenir.
Dolum başladığında pompa veya ürün vanası açılır. Load cell, ambalaj ağırlığındaki artışı sürekli ölçer. Ölçülen değer kontrol bölümüne iletilir ve hedef ağırlıkla karşılaştırılır.
Hedef gram veya kilogram değerine ulaşıldığında ürün akışı kesilir. Ambalaj tartım platformundan alınır ve sıradaki boş ambalaj dolum konumuna yerleştirilir.
Akışkan ürünler hedef ağırlığa hızlı yaklaşabilirken koyu ürünler daha uzun sürede ilerler. Pompa, vana ve dolum ağzı ürünün kıvamına göre seçilmelidir. Vana kapandıktan sonra nozülden düşmeye devam eden ürün miktarı da çalışma ayarında hesaba katılır.
Net Ağırlık Dolumu ile Hacimsel Dolum Arasındaki Fark
Hacimsel dolumda ürün litre veya mililitre olarak ölçülür. Tartılı dolumda ise doğrudan gram veya kilogram değeri takip edilir.
Bir ürünün hacmi sıcaklık ve yoğunluk değişimlerinden etkilenebilir. Bir litre yağın, deterjanın veya boyanın ağırlığı birbirinden farklıdır. Tartılı makina hedefi kilogram olarak izlediği için ürünün gerçek net ağırlığını esas alır.
Bu özellik, ambalaj üzerinde kilogram bilgisi bulunan ürünlerde ve ürün maliyetinin yüksek olduğu dolumlarda önem taşır. Gereğinden fazla dolum, her ambalajda küçük görünse bile uzun üretimlerde önemli ürün kaybına dönüşebilir.
Tek Taraflı ve Çift Taraflı Çalışma
Tek Taraflı Dolum
Tek taraflı makinada bir tartım platformu ve bir dolum konumu bulunur. Operatör boş ambalajı yerleştirir, dolumu başlatır ve tamamlanan ambalajı alır.
Ürün çeşidinin sık değiştiği, üretim miktarının sınırlı olduğu veya büyük ambalajların operatör tarafından taşındığı çalışmalarda kullanılabilir.
Çift Taraflı Dolum
Çift taraflı yapıda iki dolum ve tartım noktası hazırlanabilir. Bir tarafta dolum sürerken diğer tarafta boş ambalaj yerleştirilebilir veya dolu ambalaj alınabilir.
İki tarafın load cell değerleri ayrı izlenmelidir. Ambalajlardan birinin daha erken hedefe ulaşması diğer tartım noktasındaki dolumu etkilememelidir.
Hangi Ambalajlarda Kullanılır?
- Plastik kovalar
- Metal boya tenekeleri
- Plastik bidonlar
- Galon tipi ambalajlar
- Geniş ağızlı kaplar
- Uygun ölçüde plastik ve metal kutular
- Taşıma ve tartım platformuna uygun büyük ambalajlar
Ambalaj tabanının tartım platformuna dengeli oturması gerekir. Eğri, hasarlı veya tabanı düzgün olmayan kaplar load cell üzerindeki yük dağılımını değiştirebilir.
Boş ambalaj ağırlıkları arasında büyük fark varsa her ambalaj için ayrı dara alınması gerekir. Ambalajın kulpu, kapağı veya taşıma parçası dolum sırasında platform dışındaki bir yere temas etmemelidir.
Boya ve Kaplama Ürünleri
- Su bazlı iç cephe boyası
- Su bazlı dış cephe boyası
- Astar
- Vernik
- Ahşap koruyucu ürünler
- Yüzey kaplama ürünleri
- Uygun endüstriyel boya karışımları
Boya ürünleri farklı kıvam, pigment ve dolgu maddesi oranlarına sahiptir. Ürün bir süre beklediğinde yoğun bileşenler dibe çökebilir. Dolum öncesinde ürünün homojen tutulması gerekir.
Pigment ve mineral dolgular pompa, vana ve nozül üzerinde aşınma meydana getirebilir. Temas parçaları ürün numunesi üzerinden seçilmelidir.
Solvent içeren yanıcı boya ve vernikler standart elektrik donanımıyla kullanılmamalıdır. Ürünün parlama noktası, çalışma alanının havalandırması, topraklama ve elektrikli parçaların uygunluğu ayrıca belirlenmelidir.
Deterjan ve Temizlik Ürünleri
- Sıvı çamaşır deterjanı
- Bulaşık deterjanı
- Yumuşatıcı
- Sıvı sabun
- Yüzey temizleyici
- Yer temizleme ürünleri
- Cam temizleme sıvısı
- Yoğun temizlik jelleri
- Uygun dezenfektan ürünleri
Deterjan ve sıvı sabunlar köpürmeye yatkın olabilir. Ürünün yüksekten ve hızlı biçimde ambalaja bırakılması köpük seviyesini yükseltebilir. Dolum ağzının konumu ve ürün akışı buna göre ayarlanır.
Klor, kuvvetli alkali veya asit içeren temizlik ürünlerinde pompa, vana, conta, hortum ve metal parçaların kimyasal dayanımı kontrol edilmelidir.
Deterjan ürünlerinin daha küçük şişelere otomatik olarak doldurulacağı üretimlerde otomatik deterjan dolum makinesi kullanılabilir. Tartılı dolum makinası ise özellikle kova, bidon ve yüksek gramajlı ambalajların net ağırlıkla doldurulmasına yöneliktir.
Yemeklik Yağ ve Gıda Ürünleri
- Ayçiçek yağı
- Zeytinyağı
- Mısır yağı
- Kanola yağı
- Bal
- Pekmez
- Şurup
- Nar ekşisi
- Ketçap
- Mayonez
- Hardal
- Pürüzsüz soslar
- Sıvı gıda konsantreleri
Gıda ürünlerinde ürünle temas eden bütün parçaların gıda üretimine uygun, temizlenebilir ve kullanılan temizlik maddelerine dayanıklı olması gerekir.
Bal, pekmez ve sosların kıvamı sıcaklığa bağlı olarak değişebilir. Ürün soğuduğunda akış yavaşlar; sıcaklık yükseldiğinde daha hızlı hareket edebilir. Bu değişim dolum süresini etkiler, load cell ise hedef ağırlığı takip etmeye devam eder.
Çekirdek, lif, kabuk veya iri parçacık içeren ürünler standart vana ve nozül içinde sıkışabilir. Parçacıklı ürünlerde gerçek numune ile çalışma yapılmalıdır.
Madeni Yağ ve Otomotiv Sıvıları
- Motor yağı
- Hidrolik yağ
- Dişli yağı
- Endüstriyel yağlayıcılar
- Antifriz
- Soğutma sıvıları
- Cam suyu
- Makine bakım sıvıları
Yağların kıvamı sınıfına ve sıcaklığına göre değişir. İnce bir hidrolik yağ ile yüksek viskoziteli dişli yağı aynı pompa ve vana ayarında çalışmayabilir.
Antifriz ve cam suyu gibi ürünlerde conta, hortum ve metal parçaların kimyasal uyumu kontrol edilmelidir. Alkol içeren ürünlerde yanıcılık şartları ayrıca ele alınmalıdır.
Antifriz ürünlerinin şişe ve benzeri küçük ambalajlara seri biçimde doldurulacağı üretimlerde otomatik antifriz dolum makinası kullanılabilir. Büyük bidon ve galon dolumlarında ise hedef kilogram değerini takip eden tartılı dolum yöntemi tercih edilebilir.
Kimyasal ve Tarımsal Ürünler
- Sıvı gübre
- Bitki besleme ürünleri
- Su arıtma kimyasalları
- Su bazlı yapı kimyasalları
- Uygun laboratuvar sıvıları
- Teknik temizlik kimyasalları
Kimyasal ürünün yalnızca kıvamı değil; korozyon etkisi, buharı, yanıcılığı ve operatörle temas riski de dikkate alınmalıdır.
Asit, alkali, çözücü veya oksitleyici içeren ürünler için standart pompa, vana, hortum ve metal yüzeyler yeterli olmayabilir. Ürün güvenlik bilgi formu makine hazırlığından önce paylaşılmalıdır.
Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri
- Şampuan
- Saç kremi
- Sıvı sabun
- Duş jeli
- Vücut losyonu
- Yüz temizleme jeli
- Akışkan bakım ürünleri
Kozmetik ürünlerde köpürme, hava tutma ve ipliklenme davranışı önemlidir. Ürün dolum ağzından ayrılırken uzantı bırakıyorsa vana ve nozül yapısı buna göre hazırlanmalıdır.
Pompa, Vana ve Nozül Seçimi
Tartım biçimi ürün miktarını ölçer; ürünü ambalaja taşıyan pompa, vana ve nozül ise ürünün fiziksel yapısına göre seçilir.
İnce sıvılarda hızlı akışa uygun vana kullanılabilir. Koyu ve yapışkan ürünlerde daha güçlü bir ürün besleme düzeni gerekebilir. Aşındırıcı veya parçacıklı ürünler temas parçalarının yapısını değiştirir.
Dolum ağzının çapı ambalaj ağzından küçük olmalı ve ürünün rahat geçmesine izin vermelidir. Köpüren ürünlerde dolum ağzı ambalaj içine yaklaştırılabilir. Damlama eğilimi bulunan ürünlerde uçtan kesme veya kapatma biçimi gerekebilir.
Dara Alma Neden Önemlidir?
Kova, bidon ve teneke gibi ambalajların boş ağırlıkları üretim partileri arasında değişebilir. Makina boş ambalajı ürün ağırlığından ayırmak için dara işlemi yapar.
Dara doğru alınmazsa dolum sonucu ambalaj ağırlığıyla birlikte hesaplanır. Bu durumda ağır boş ambalaj daha az, hafif boş ambalaj daha fazla ürün alabilir.
Kapak veya kulp dolumdan önce ambalaj üzerindeyse dara bu parçalarla birlikte alınmalıdır. Dolum sırasında ambalaja sonradan eklenen parçalar net ürün ağırlığına dâhil edilmemelidir.
Kalibrasyon ve Tartım Kararlılığı
Load cell bilinen test ağırlıklarıyla belirli aralıklarla kontrol edilmelidir. Tartım göstergesinin sıfır değeri, doğrusal ölçümü ve hedef ağırlıktaki davranışı kaydedilir.
Zemin titreşimi, pompa hareketi, konveyör teması, ambalajın platform dışındaki bir parçaya dayanması ve hava akımı ölçüm kararlılığını bozabilir.
Tartım platformu zemine dengeli oturmalı; ambalaj dolum sırasında başka bir taşıyıcıya, hortuma veya kılavuza yük bindirmemelidir.
Dolum Kontrolü
Ürün hedef ağırlığa yaklaşırken akışın uygun biçimde yönetilmesi fazla dolumu sınırlar. İnce sıvılar vana kapandıktan sonra kısa süre akmaya devam edebilir. Koyu ürünlerde ise nozül ucunda kalan ürün daha yavaş düşebilir.
Kontrol ayarları gerçek ürün, ambalaj ve hedef ağırlıkla hazırlanır. Farklı ürüne veya çok farklı kilogram değerine geçildiğinde deneme dolumu yapılmalıdır.
Temizlik ve Ürün Değişimi
Ürün değişiminde tank, pompa, hortum, vana ve dolum ağzında önceki üründen kalıntı bırakılmamalıdır. Boya, yağ, deterjan ve gıda ürünleri aynı temizlik biçimiyle çıkarılamaz.
Renk veren boya, kokulu kimyasal, alerjen gıda veya yağlı ürünlerin ardından ayrıntılı temizlik gerekir. Temizlik maddesi conta ve metal yüzeylerle uyumlu olmalıdır.
Temizlik sırasında load cell ve elektrikli bölümlere su veya kimyasal sıvı gelmemelidir. Tartım platformu temizlendikten sonra sıfır kontrolü yapılmalıdır.
Kapak Kapatma ve Etiketleme Bağlantısı
Aytech ürün kaydına göre tartılı dolum makinasına kapak kapatma veya etiketleme bölümü eklenebilir.
Dolumu tamamlanan kova ya da bidon kapak yerleştirme bölümüne taşınabilir. Kapak yapısı vidalı, baskılı, çakmalı veya kova kapağı biçiminde olabilir. Vidalı ve uygun kapak tiplerinin otomatik olarak sıkılacağı hatlarda kapak kapatma makinesi kullanılabilir. Kapatma donanımı gerçek kapak numunesine göre hazırlanmalıdır.
Etiketleme bölümünde ürün bilgi etiketi, barkod, tehlike uyarısı, parti numarası veya sevkiyat etiketi uygulanabilir. Ambalajın silindirik, köşeli veya konik olması etiketleme biçimini değiştirir.
Dolum, kapak kapatma, etiketleme ve paketleme bölümleri arasında büyük ambalajların düzenli aktarılması için ölçü ve taşıma yüküne uygun bantlı konveyör kullanılabilir. Konveyörün tartım platformuna mekanik yük aktarmaması ve ölçümü etkilememesi gerekir.
Makina Hazırlanırken Gerekli Bilgiler
- Doldurulacak ürünün gerçek numunesi
- Ürün güvenlik bilgi formu
- Hedef gram veya kilogram değeri
- En düşük ve en yüksek dolum ağırlığı
- Ürünün yoğunluğu ve kıvamı
- Ürünün çalışma sıcaklığı
- Köpürme, ipliklenme ve damlama davranışı
- Parçacık içerip içermediği
- Boş ambalaj ağırlığı
- Ambalaj eni, boyu ve yüksekliği
- Ambalaj ağız ölçüsü
- Ambalaj malzemesi
- Tek veya çift taraflı çalışma tercihi
- Saatlik ve vardiyalık üretim miktarı
- Kapak kapatma biçimi
- Etiket ölçüsü ve uygulama konumu
- Temizlik ve ürün değiştirme sıklığı
Bu bilgiler kesinleştiğinde load cell kapasitesi, tartım platformu, pompa, vana, dolum ağzı, ürün bağlantıları ve çalışma sırası gerçek üretim şartlarına göre hazırlanır.
Sık Sorulan Sorular
Tartılı Dolum Makinası ne işe yarar?
Sıvı ve yarı akışkan ürünleri hacim yerine gerçek ağırlıklarını ölçerek hedef gram veya kilogram değerinde ambalajlara doldurur.
Load cell nedir?
Load cell, tartım platformuna uygulanan ağırlığı elektriksel veriye dönüştüren yük hücresidir. Dolum sırasında ambalajın artan ağırlığı bu parça üzerinden izlenir.
Tartılı dolum nasıl çalışır?
Boş ambalaj tartım platformuna yerleştirilir, ambalaj ağırlığı sıfırlanır ve dolum başlatılır. Hedef ağırlığa ulaşıldığında ürün akışı otomatik olarak kesilir.
Makine gram ve kilogram üzerinden çalışabilir mi?
Evet. Hedef dolum değeri, makinenin hazırlanmış tartım aralığı içinde gram veya kilogram olarak girilebilir.
Hacimsel dolum ile tartılı dolum arasındaki fark nedir?
Hacimsel makina litre veya mililitre miktarını ölçer. Tartılı makina ambalaja giren ürünün gerçek ağırlığını load cell üzerinden takip eder.
Ürünün yoğunluğu değişirse dolum etkilenir mi?
Ürünün akış süresi değişebilir; ancak tartım doğrudan ağırlık üzerinden yapıldığı için makina hedef gram veya kilogram değerini izlemeye devam eder.
Makine tek taraflı çalışabilir mi?
Evet. Aytech ürün kaydında tek taraflı çalışma seçeneği bulunur.
Makine çift taraflı çalışabilir mi?
Evet. İhtiyaca göre iki ayrı dolum ve tartım noktasıyla çift taraflı çalışma hazırlanabilir.
Çift taraflı çalışma ne işe yarar?
Bir ambalaj doldurulurken diğer tartım noktasında yeni ambalaj hazırlanabilir veya iki ambalaj ayrı tartım noktalarında doldurulabilir.
Hangi ambalajlarda kullanılabilir?
Ölçü ve taşıma kapasitesi uygun kova, bidon, teneke, galon, plastik kap ve benzeri dik durabilen ambalajlarda kullanılabilir.
Boya kovaları doldurulabilir mi?
Su bazlı boya, astar, vernik ve benzeri ürünler; pompa, vana, nozül ve temas parçaları ürüne uygun seçildiğinde doldurulabilir.
Solvent bazlı boya doldurulabilir mi?
Yanıcı ve uçucu ürünler özel elektrik, topraklama, havalandırma ve patlamadan korunma şartları ister. Standart makina doğrudan uygun kabul edilmemelidir.
Sıvı deterjan doldurulabilir mi?
Sıvı çamaşır deterjanı, bulaşık deterjanı, yumuşatıcı ve benzeri ürünler akış ve köpürme özelliklerine uygun donanımla doldurulabilir.
Sıvı sabun doldurulabilir mi?
Evet. Ürün kıvamı, köpürme eğilimi ve hedef ambalaj ağırlığına göre çalışma ayarları hazırlanır.
Yemeklik yağ doldurulabilir mi?
Ayçiçek yağı, zeytinyağı ve benzeri akışkan yağlar uygun gıda temas yüzeyleriyle kova, teneke ve bidonlara doldurulabilir.
Bal ve pekmez doldurulabilir mi?
Ürünün sıcaklığına ve kıvamına uygun pompa, vana ve dolum ağzı kullanıldığında doldurulabilir.
Ketçap ve mayonez doldurulabilir mi?
Pürüzsüz yapıdaki ketçap, mayonez ve soslar ürün akışına uygun donanımla doldurulabilir. Parçacıklı ürünler ayrıca kontrol edilmelidir.
Şurup ve gıda konsantreleri doldurulabilir mi?
Evet. Ürünün sıcaklığı, kıvamı ve gıda temas şartları dikkate alınmalıdır.
Süt ve meyve suyu doldurulabilir mi?
Hijyenik ürün yolu, uygun pompa, temizlik düzeni ve ambalaj yapısı hazırlanırsa yüksek gramajlı ambalajlarda kullanılabilir.
Madeni yağ doldurulabilir mi?
Motor yağı, hidrolik yağ, dişli yağı ve uygun yağlayıcılar ürün kıvamına göre seçilen pompa ve vana ile doldurulabilir.
Antifriz doldurulabilir mi?
Ambalaj, conta, hortum, pompa ve metal parçalar ürünle uyumlu olduğunda doldurulabilir.
Cam suyu ve soğutma sıvısı doldurulabilir mi?
Ürünün kimyasal yapısı ve yanıcılık durumu kontrol edilerek kova, bidon ve uygun ambalajlara doldurulabilir.
Sıvı gübre doldurulabilir mi?
Ürünle temas eden malzemeler sıvı gübrenin kimyasal yapısına uygun seçildiğinde kullanılabilir.
Tarım kimyasalları doldurulabilir mi?
Ürünün tehlike sınıfı, kimyasal uyumu, operatör güvenliği ve çalışma alanı şartları ayrı biçimde belirlenmelidir.
Su arıtma kimyasalları doldurulabilir mi?
Asitlik, alkalilik ve korozyon etkisi kontrol edildikten sonra ürüne uygun temas parçalarıyla doldurulabilir.
Şampuan ve kozmetik ürünler doldurulabilir mi?
Şampuan, sıvı sabun, losyon, jel ve benzeri ürünler kıvamları uygun olduğunda büyük ambalajlara doldurulabilir.
Parçacıklı ürünler doldurulabilir mi?
Parçacığın ölçüsü, sertliği ve ürün içinde dağılma biçimi pompa, vana ve nozül seçimini değiştirir. Numune denenmeden uygunluk kesinleştirilmemelidir.
Köpüren ürünlerde kullanılabilir mi?
Dolum hızı, nozül konumu ve ürünün ambalaja giriş biçimi köpürmeye göre ayarlanmalıdır.
Sıcak ürün doldurulabilir mi?
Pompa, conta, hortum, load cell platformu ve dolum ağzının çalışma sıcaklığına uygunluğu doğrulanmalıdır.
Load cell her ambalajdan önce sıfırlanır mı?
Ambalajın kendi ağırlığının ürün ağırlığına eklenmemesi için boş ambalaj darası alınır veya kayıtlı dara değeri kullanılır.
Ambalaj ağırlıkları farklıysa sorun olur mu?
Her ambalaj ayrı tartılıyorsa boş ambalaj farkı dara işlemiyle ayrılabilir. Ambalaj ölçüsü ve taşıma kararlılığı yine benzer olmalıdır.
Dolum hedefe ulaşınca nasıl durur?
Tartım göstergesi hedef değeri algıladığında pompa veya ürün vanasına durma komutu gönderilir.
Dolum sırasında ürün akışı neden yavaşlatılır?
Hedef değere yaklaşırken ürün akışının azaltılması, vana kapandıktan sonra düşmeye devam eden ürünün fazla doluma yol açmasını sınırlar. Bu özellik makinenin pompa ve vana yapısına göre hazırlanır.
Dolum hassasiyetini neler etkiler?
Load cell kapasitesi, kalibrasyon, zemin titreşimi, ambalajın platformdaki konumu, ürün akışı, köpürme ve vana kapanma süresi sonucu etkiler.
Zemin titreşimi tartımı etkiler mi?
Evet. Yakındaki konveyör, pompa, forklift geçişi veya dengesiz zemin tartım değerinde dalgalanmaya neden olabilir.
Rüzgâr ve ambalaj hareketi tartımı etkiler mi?
Hafif ambalajlarda hava akımı veya ambalajın sallanması tartım kararlılığını etkileyebilir.
Makine nasıl kalibre edilir?
Load cell, bilinen ve izlenebilir test ağırlıklarıyla kontrol edilir. Kalibrasyon aralığı kullanım yoğunluğuna ve işletmenin kalite düzenine göre belirlenir.
Kapak kapatma bölümü eklenebilir mi?
Evet. Aytech ürün kaydına göre ihtiyaca bağlı kapak kapatma bölümü eklenebilir.
Etiketleme bölümü eklenebilir mi?
Evet. Dolumdan sonra ambalajın gövdesine veya üst yüzeyine etiket uygulayan bir bölüm eklenebilir.
Kodlama eklenebilir mi?
Üretim tarihi, parti numarası ve ürün kodu için uygun kodlama donanımı hatta yerleştirilebilir.
Makine hazırlanırken hangi bilgiler gerekir?
Ürün numunesi, hedef gram veya kilogram, ambalaj ölçüleri, boş ambalaj ağırlığı, ürün kıvamı, sıcaklığı, kimyasal yapısı, hedef üretim miktarı ve temizlik sıklığı gerekir.